From Chaos To Hope – DDN/Nairi/Sainkho Namtchylak – finale of concert in Komitas Chamber Music Hall Yerevan Armenia 24.04.12

Op 24 april 2012 gaf DDN een concert in Yerevan, Armenie, op uitnodiging van de organisatie van het Unesco Yerevan World Book Capital evenement. Het concert maakte deel uit van de openingsceremonie van dit prestigieuze festival, dat verspreid over een jaar alle takken van de literatuur binnen en buiten Armenie van speciale aandacht voorzag middels workshops, exposities, lezingen, concerten, uitwisselingen, conferenties en een internationaal festival genaamd Literary Ark.

Dankzij David Matevossian, filmmaker, boegbeeld van Literary  Ark en directeur van de Hrant Matevossian Stichting die is opgericht om de nalatenschap van Davids vader – een schrijver van nationale allure die in de Sovjetunie tot de groten werd gerekend uit de Kaukasus – werd DDN in staat gesteld om van het openingsconcert een zeldzaam van feest van brede internationale artistieke samenwerking te maken. Mede met steun van deBuren en Literary  Ark, kon voor dit concert genaamd From  Chaos To Hope, een beroep worden gedaan op:

1. pianist Edwin Berg

2. bassist Eric Surmenian (Marseille, van Armeense afkomst en muzikale compagnon van Edwin in zijn trio Berg/Jeanne/Surmenian)

3. keelzangeres en avantgardistische performer Sainkho Namtchylak uit Tuva (met wie DDN sinds hun ontmoeting op het Poetry On The Road Festival in Bremen in 2007 op geregelde tijden jamsessies, opnamen en optredens weet te entameren in Brussel, Wenen, de studio van Fred dB etc.)

4. het Nairi Ensemble uit Yerevan, een klassiek en toch jong en modern strijkkwartet dat zich met deze geimproviseerde samenwerking op verfrissende wijze in het diepe wist te wagen en het concert van prachtige interludes wist te voorzien gebaseerd op de strijkkwartetten van Komitas.

Het concert From Chaos To Hope vond plaats op een voor Armenie uiterst betekenisvolle en plechtige dag. Niet vanwege de toevallig samenloop met de World Book Capital Openingsceremonie, maar omdat dit de dag is waarop de natie collectief de genocide herdenkt die voor en tijdens de Eerste Wereldoorlog door toedoen van nationalistische jonge Turken en hun slachters, aan zowat de helft van de Armeense bevolking die op dat moment in de Levant, de Kaukasus en het Midden-Oosten leefde woonde en werkte, het leven gekost. De meest betrouwbare schattingen komen uit op 1,3 tot 1,8 miljoen Armeniers die veelal op extreem brute wijze over de kling zijn gejaagd. De woestijn in gedreven. Opgehangen. Levend verbrand. Uitgehongerd en gedorst. Ondanks het overweldigende en niet te ontkennen bewijs van deze uitroeiing die los van voortijdige oprispingen plaatsvond tussen 1915 en 1917, blijft Turkije de genocide glashard ontkennen. Tegen de achtergrond van deze geladen herdenking, besloot DDN het concert in de Komitas Chamber Music Hall een zowel een serene en gewijde als een hoopvolle en artistiek soms zelfs wat frivole en experimentele lading mee te geven. Het programma bestond uit blokjes met klassieke muziek, die zich gaandeweg mengden met het repertoire van Poets Don’t Dance en de keelzang improvisaties van Sainkho. Op het podium had Arlette van Laar met een team van assistenten een pakkende installatie gemaakt van afgeschreven boeken uit de National Library van Yerevan (vooral uit de Sovjettijd): in een levensgroot tableau vormden de boeken torensgewijs letters, die zich gedurende het concert aaneen lieten sluiten tot de woorden: From Chaos To Hope.

In deze finale proberen de muzikanten (Edwin Berg op melodica en vleugel), Eric Surmenian op bass, Fred dB achter de knoppen, de strijkers van het Nairi Quartett en keelzangeres Sainkho Namtchylak, vanuit de rust en contemplatie een lichtelijk melancholieke maar ook kracht want hoopgevende ode aan het licht dat na iedere periode van duisternis, hoe inktzwart ook, toch weer door het firmament heenbreekt. Serge laat de muzikanten alle ruimte om de jam naar eigen dunken op te bouwen en uit te bouwen. Na enkele strofen uit Verbeten de credo’s eindigt hij het concert met het gedicht Zweer af de prietpraat – die voor deze gelegenheid ook in het Armeens waren vertaald door vertaalster Anna Martirosjan. David Matevossian las de vertaling voor helemaal aan het begin van de avond, als literaire opening van het concert.

Zweer af de prietpraat

 

laat varen de wind. Hoor de wijs van het leven

laat zijn wat wil wezen. Verwelkom wat gaat

 

wees langzaam. Door vogels gezongen

bereik wat je bent: het priemende licht

 

een straal die na een zoektocht door

het duister uiteindelijk weer uitkomt

 

bij de plek van het vertrek. In het besef

dat wie op aarde tijd van leven

 

aan het einde van de rit zijn bouw-

stenen hoe dan ook weer

 

terug zal moeten geven aan de

feodale Bank van Leenheer Tijd